ΣΤΟΥ ΤΣΑΜ' ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Αγαπητοί αναγνώστες,
Όταν έπιασα το μολύβι και ξεκίνησα να γράφω το θεατρικό που
κρατάτε στα χέρια σας, με γοήτευε η σκέψη να γνωρίσουν οι μικροί
μαθητές μου με βιωματικό τρόπο μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας του
τόπου μου. Αυτή η εσωτερική ανάγκη, που εκπορεύτηκε από τη μεγάλη
μου αγάπη για την τοπική ιστορία και την παράδοση έγινε η αφορμή να
γραφτεί αρχικά ένα μικρότερο κείμενο για τις έξι Παρθενομάρτυρες, έξι
νεαρές κοπέλες που οι Οθωμανοί έκαψαν ζωντανές στο μύλο του Τσάμη
στα Τουπλίκια (σημερινό χωριό Γεροπλάτανος Χαλκιδικής).

Όσο όμως
εμβάθυνα την έρευνά μου στα μυστικά μονοπάτια της τοπικής ιστορίας,
όλο και έβγαιναν νέα πρόσωπα στην επιφάνεια με τα οποία ένιωθα χρέος
να ασχοληθώ. Έτσι προέκυψε το θεατρικό «Στου Τσαμ’ τα χρόνια».
Ο Τσάμης Καρατάσος, που αποτελεί και τον κεντρικό ήρωα του θεα-
τρικού, υπήρξε ένας ξεχωριστός Μακεδόνας αγωνιστής, ο οποίος, έχο-
ντας μεγάλη πολεμική εμπειρία από τη συμμετοχή του στους αγώνες
του 1821 κι έπειτα, προσπάθησε να απελευθερώσει τη Χαλκιδική και
την υπόλοιπη Μακεδονία από τον Οθωμανικό ζυγό, δυστυχώς χωρίς
επιτυχία. Πρόκειται για μια αμφιλεγόμενη ιστορική προσωπικότητα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μετά την επανάσταση του 1854 το όνομά του
αποκαταστάθηκε από το ελληνικό κράτος, ωστόσο ο ίδιος κατηγορήθηκε
από τους αντιπάλους του ως κλέφτης της μοναστηριακής περιουσίας και
ως προδότης της πατρίδας. Πέθανε μόνος και ξεχασμένος τον Οκτώβριο
του 1860 στο Βελιγράδι της Σερβίας.
Στο πρόσωπο αυτού του αγωνιστή επικεντρώθηκε όλο το έργο που
περιπλέκει ιστορικά γεγονότα εκείνης της περιόδου διανθισμένα με
στοιχεία μυθοπλασίας που αποτυπώνουν τα ήθη και τις παραδόσεις
του τόπου. Πλάι στα ονόματα των ιστορικών προσώπων ζωντάνεψαν και
φανταστικοί ήρωες, που αποτυπώνουν όσο γίνεται πιστότερα τα χαρα-
κτηριστικά των τότε κατοίκων της περιοχής.
Έπειτα ήρθε η παράσταση και έκανε πραγματικότητα αυτή μου την
κρυφή λαχτάρα. Τότε ήταν που άρχισα να διαφοροποιώ το αρχικό μου
σκεπτικό. Άρχισα να ξαναδουλεύω από την αρχή το έργο, ώστε να το
παραδώσω στη μορφή που κρατάτε με απώτερο στόχο να βιώσουν κι
άλλοι μαθητές της Χαλκιδικής- ή και όχι μόνο- την τοπική ιστορία με
διασκεδαστικό και βαθύτατα παιδαγωγικό τρόπο, αφού το θέατρο απο-
τελεί μια από τις κατεξοχήν εποικοδομητικές μεθόδους διδασκαλίας
και μάθησης.
Αυτό ακριβώς με παρακίνησε να γράψω και χωρίς να οικειοποιούμαι
τον τίτλο του συγγραφέα, γιατί δεν μου ανήκει, ζητώ την επιείκειά σας και
ευελπιστώ να ανέβει το έργο και σε άλλα σχολειά του τόπου μας. Εύχο-
μαι μέσα από την καρδιά μου τόσο στους μαθητές που θα το διαβάσουν
και θα το παραστήσουν όσο και στο κοινό που θα το παρακολουθήσει
σε παραστάσεις αυτό το ερασιτεχνικό «πόνημα» να γίνει η ευκαιρία για
να ανακαλύψουν μια κρυμμένη σελίδα της ιστορίας της Χαλκιδικής,
αλλά ταυτόχρονα και η αφορμή για να αναζητήσουν κι άλλα άγνωστα
και θαμμένα γεγονότα του πολύπαθου αυτού τόπου.
Κλείνοντας αυτή τη μικρή εισαγωγή θα ήθελα να ευχαριστήσω θερ-
μότατα την Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής και τον Τουριστικό
Οργανισμό Χαλκιδικής. Ιδιαιτέρως δε θα ήθελα να ευχαριστήσω τον
Αντιπεριφερειάρχη, κύριο Ιωάννη Γιώργου και τον Πρόεδρο του Τουρι-
στικού Οργανισμού, κύριο Γρηγόρη Τάσιο για τη μεγάλη τιμή που μου
έκαναν και την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν εκδίδοντας το θεατρικό
αυτό έργο.
Χρήστος Αθ. Φυλαχτός
Δάσκαλος
Παλαιόχωρα, Χαλκιδικής
10 Απριλίου 2014